Bruto meer verdienen en netto minder overhouden? Is dit mogelijk

Kan je door bruto meer te verdienen netto minder overhouden? Het is een belangrijk vraagstuk voor werknemers die opslag aangeboden krijgen of overwegen om zelf bij hun baas aan te kloppen met een wens naar meer loon.

De promotieval

De zogenoemde achteruitgang van je netto-inkomen na een promotie noemen we de promotieval. “De promotieval is een wetenschappelijk feit: op het wettelijke minimumloon van 1.600 euro bruto wordt amper 5,5 procent afgehouden. Op de volgende marge van 1.000 euro wordt er gemiddeld 74,4 procent afgeroomd”, zegt Koenraad Tranchet. “Van deze fictieve 1.000 euro bruto opslag hou je dus 256 euro netto over, maar daar zitten de patronale bijdragen (sociale bijdragen op het loon, red.) nog niet eens in vervat. Er blijft dus heel weinig van over. België is wereldkampioen in het belasten van opslag”, foetert hij.

 

Hoeveel blijft er van mijn brutoloon netto over?

Van je brutoloon worden bijdragen voor de sociale zekerheid afgehouden. Wat overblijft is je belastbaar brutoloon. Daarvan worden dan weer belastingen afgehouden. Wat dan overblijft, is je nettoloon.

Je nettoloon is dus het bedrag dat op je bankrekening verschijnt. In België is het verschil tussen bruto en netto groter dan in de meeste andere landen. Bovenop jouw brutoloon betaalt je werkgever overigens ook nog eens patronale bijdragen aan de Staat. Voor je onderneming vertegenwoordig je dus een totale loonkost die hoger ligt dan je brutoloon.

Niet iedereen die hetzelfde brutoloon heeft, houdt netto hetzelfde bedrag over. Indien je kinderen ten laste hebt, worden er minder belastingen afgetrokken en is jouw nettoloon hoger dan dat van iemand anders die bruto precies evenveel verdient als jij, maar die geen personen ten laste heeft.

Net omdat het nettoloon verschilt, wordt er in loonsonderhandelingen altijd over brutolonen gesproken.

Bereken hier hoeveel je netto overhoudt van je brutoloon

 

 

De laagste lonen worden het meest belast bij loonopslag

Volgens Tranchet leeft bovendien een verkeerde perceptie als het gaat om loonopslag, wanneer je de lagere en de hogere lonen met elkaar vergelijkt. “De meeste mensen denken dat een opslag bij een hoog loon meer zal belast worden dan bij een laag loon en zeker als je in een hogere schijf komt. Door de vele fiscale koterijen die zijn ingebouwd is het net andersom. De laagste lonen worden het meest belast bij loonopslag. De laatste 15 jaar hebben de diverse regeringen via fiscale en andere ingrepen geprobeerd de laagste lonen extra netto te laten genereren. Dat is heel nobel maar het zorgt anderzijds voor een zwaar neveneffect.”

“De toegekende sociale (minder RSZ) en fiscale werkbonussen worden naarmate het loon stijgt sterk afgebouwd. En een afbouw van een voordeel resulteert in het extra afromen van een eventuele opslag. Dan mogen we niet vergeten dat bij de lage inkomens een opslag invloed kan hebben op sociale tegemoetkomingen. Ik denk hierbij aan kinderopvangkosten, studietoelagen en de huurprijs van een sociale woning. Maar de lijst is echter langer dan dit. De promotieval bij de lagere lonen kan zo om fiscale en sociale redenen tot 100 procent of meer oplopen.”

In deze tabel van Koenraad Tranchet zie je welke afhoudingen van toepassing zijn op de volgende marge van 500 euro van je loon, dus zonder het effect van de eventuele sociale voorzieningen. © rv

Hoeveel bedraagt de RSZ?

Door van jouw brutoloon RSZ (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid)-bijdragen af te trekken, bekom je je belastbaar loon. Deze rsz bijdragen worden gebruikt om enerzijds arbeiders en bedienden die niet werken een vervangingsinkomen te verschaffen (ziekte, werkloosheid, pensioen, beroepsziekte) en anderzijds voor kinderbijslagen en verzekering gezondheidszorgen. Voor de arbeiders moet de werkgever ook een bijdrage betalen voor de jaarlijkse vakantie. Maar hoeveel rsz moet je nu betalen?

De RSZ bijdragen verschillen naar gelang je in de privé- of publieke sector werkt. We moeten hierbij ook een onderscheid maken tussen de werknemersbijdrage en de werkgeversbijdrage. Voor arbeiders en kunstenaars is er nog een aparte regeling voor de rsz bijdragen.

 

Privé- versus publieke sector

Voor de rsz bijdragen moeten we een onderscheid maken tussen de werknemersbijdrage en de werkgeversbijdrage. Voor werknemers in de privésector is de RSZ bijdrage 13,07% van het brutoloon. Er bestaan ook bijdrageverminderingen, ook wel werkbonus genoemd, voor lage lonen. Door deze verminderingen houden werknemers met lage lonen op het einde van de maand netto meer over (zonder dat het brutoloon verhoogd is).

De werkgeverbijdrage ligt hoger, op ongeveer 32% van het brutoloon. Ook sommige werkgevers komen in aanmerking voor een bijdragevermindering. Het doel van een bijdragevermindering voor werkgevers is om zo de loonkosten te verminderen.

In de openbare sector liggen de RSZ bijdragen vaak veel lager. Dit komt omdat sommige sociale voordelen in die publieke sector niet door de sociale zekerheid gedragen worden, maar de werkgever zelf toch beslist om die aan zijn of haar personeelsleden toe kennen. Voorbeelden hiervan zijn o.a. kinderbijslag en uitbetaling van het loon bij ziekte of ongeval.

 

Arbeiders en kunstenaars

De socialezekerheidsbijdragen voor arbeiders en kunstenaars wordt berekend op hun brutoloon + 8%. Dat komt omdat arbeiders en kunstenaars hun enkel vakantiegeld van de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie ontvangen en dus niet van de werkgever. Dat betekent dat zij dus ook geen sociale bijdragen betalen op hun enkel vakantiegeld, hetgeen bedienden wel doen. Om dit verschil te compenseren wordt de berekeningsbasis van de RSZ bijdragen voor arbeiders en kunstenaars dus met 8% verhoogd.

Loonberekening

De loonberekening kan schematisch als volgt worden voorgesteld:

  • Belastbaar loon = brutoloon min RSZ-bijdrage
  • Nettoloon = belastbaar loon min bedrijfsvoorheffing

 

Bruto meer en netto minder overhouden

Een vaak gehoorde theorie is: als je met je loonopslag in een hogere belastingschijf terechtkomt en zo meer belastingen moet betalen, dan kun je bruto meer en netto minder overhouden bij inkomsten uit arbeid. Tranchet schept duidelijkheid. “Dat is een mythe. Een mythe die komt van de loonberekening op het einde van de maand. Krijg je een loonherziening of minieme opslag, dan kan je in een ander barema van de bedrijfsvoorheffing belanden en effectief netto minder overhouden in die maand. Maar dat gaat over een voorschot, dat in je belastingaanslag wordt geregulariseerd. Dat extra stukje bedrijfsvoorheffing resulteert dan in minder bijbetalen of meer terugkrijgen van de belastingen. Elke belastingschijf wordt namelijk apart berekend en enkel het deel dat in die hogere schijf komt, wordt aan dat tarief belast.”

 

Besluit: Extra loon zal altijd meer netto opleveren

Tranchet is formeel in zijn besluit. “Extra loon zal altijd meer netto opleveren. Opslag is dus altijd goed, maar wat je eraan overhoudt op het einde van de maand is vaak niet vet. Dat bewijst de promotieval en dat is een jammerlijke zaak. Maar opslag weigeren doe je gewoon niet. Anders kom je in situaties waarbij mensen bewust niet te veel willen verdienen, omwille van hun sociale voorzieningen. Daar willen we toch ook niet naartoe. Ik begrijp de dag van vandaag heel goed dat mensen voorstander zijn van loonoptimalisatie onder de vorm van extralegale voordelen, om zoveel mogelijk netto over te houden. Maar dat wil daarom niet zeggen dat er niets moet gedaan worden aan die enorme promotieval bij alle inkomensgroepen. Werken moet altijd lonen, ongeacht wat je inkomen is.

Bronnen: