Vervangt plastic afval aardolie als grondstof?

Mei was een wake-upcall

Vorige maand kregen we uitzonderlijk veel slecht nieuws over de staat van de planeet. Misschien hebben we net dat nodig, denkt oceanoloog Jan Stel.

Er zijn van die dagen die je liever overslaat. De afgelopen maand mei telde uitzonderlijk veel van die dagen. Zo maakte het Hawaïaanse Mauna Loa Observatory op 15 mei bekend dat de CO2-concentratie in de atmosfeer 415.70 ppm (deeltjes per miljoen) bedroeg. Dat is de hoogste tot nu toe gemeten concentratie. En ook dat record zal snel sneuvelen.

Enkele dagen daarvoor bracht het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES) een alarmerend rapport uit. De opvallendste conclusie daaruit was dat een miljoen plant- en diersoorten met uitsterven worden bedreigd.

Alsof dat nog niet genoeg was, rolden er nog een aantal rapporten van de drukpersen die de door de mens veroorzaakte plastictsunami onder de loep namen. Een lichtpuntje was het bericht dat de Europese Commissie de problematiek van het wegwerpplastic definitief gaat aanpakken.

En tot slot waren er dan ook nog eens verkiezingen. De ruk naar rechts leidt ertoe dat klimaatontkenners als Thierry Baudet en Jean-Marie Dedecker zich gesteund weten door een groot aantal kiezers. Al met al niet goed voor de noodzakelijke duurzaamheidstransitie.

Afgezien van een paar notoire klimaatontkenners is het zonder meer duidelijk dat de huidige klimaatverandering door ons wordt veroorzaakt.

Wie herinnert zich de juichende en triomfantelijke politici aan het einde van de klimaatconferentie in Le Bourget, vlakbij Parijs? Vlak voor de kerst van 2015 was er dan toch nog een bindend akkoord gekomen. In het akkoord werd een maximale grens voor de toelaatbare klimaatopwarming van 2°C graden ten opzichte van het pre-industriële tijdperk juridisch vastgelegd. Ook werd afgesproken dat het eigenlijke streefdoel is om de opwarming te beperken tot 1,5°C. 

Je zou dan ook verwachten dat na Parijs alles zou veranderen. Maar niets is minder waar. Politieke veranderingen, met de Amerikaanse president Trump op kop, verzieken de ontwikkelingen. Al snel bleek ook dat de plannen die de landen indienden niet volstonden. Doorrekening ervan laat zien dat de klimaatopwarming eerder 3°C of meer zal zijn.

In februari werd duidelijk dat de kans dat de klimaatverandering níét door menselijke activiteiten is veroorzaakt minder dan één op een miljoen is.

Plastic in de maag

Wegwerpplastic. Eigenlijk is het een bizar woord. Je maakt iets om het daarna gewoon weg te gooien. Toch doen we dat al meer dan een halve eeuw. De gewoonte zit net zo ingebakken in onze westerse levenswijze als sigarettenpeuken op de grond gooien. Als het zo doorgaat, zit er rond 2050 meer plastic in de zee dan vis. Dat berekenden onderzoekers van de Ellen MacArthur Foundation voor het Wereld Economisch Forum in 2016 al. 

De planeet verdrinkt zo langzamerhand in het plasticafval. Sinds het begin van de jaren 1950 is er ongeveer 9.000 miljoen ton plastic afval in zee beland. Jaarlijks wordt daar nu zo’n 8,8 miljoen ton aan toegevoegd. Dat is een vuilniswagen per minuut.

De belangrijkste plasticproducenten zijn China en Indonesië, met daarna de Verenigde Staten en Europa, dat een vijfde van de productie voor haar rekening neemt. Opvallend is dat 95 procent van het plastic afval via tien grote rivieren in Azië en Afrika in de oceaan belandt. Voor sommigen is dat een reden om zelf dan maar niets te doen. Maar plasticvervuiling is een mondiaal probleem dat ons allemaal raakt. 

Gelukkig zijn er veranderingen op komst.

Zo heeft de Europese Commissie een nieuwe richtlijn over wegwerpplastic in voorbereiding. Begin 2021 wordt ze van kracht. Hierdoor zullen tien plasticartikelen waar alternatieven voor bestaan, worden verboden. Het gaat dan onder meer om plastic bestek, wattenstaafjes en rietjes. Ook zullen de fabrikanten van bijvoorbeeld filters voor sigaretten, ballonnen en bepaalde voedsel- en drankverpakkingen moeten bijdragen aan de afvalverwerking ervan. 

Daarnaast moet 90 procent van de plastic flessen tegen 2029 gescheiden worden ingezameld. Tot slot wordt ook het probleem van de zwerfvisnetten aangepakt. Zo verdwijnt ongeveer 70 procent van het plastic uit de keten.

Om de ernst van de situatie nog eens te benadrukken produceerde het Wereldnatuurfonds een indringende videoclip rond de vraag ‘Eet u wellicht een creditkaart per week?’ De clip is gebaseerd op een rapport waarin staat dat we wekelijks ongeveer tweeduizend stukjes microplastic - of 5 gram - consumeren. Dat is zowat evenveel plastic als in een bankkaart.

Bronnen: 

Nieuwe methodes recycleren plastic afval en niet-recycleerbare plastic folie om ze om te zetten in aardolie of tot nieuwe kunststoffen.

Chalmers University of Technology

Een nieuwe methode ontwikkeld door de Zweedse Chalmers University of Technology om op industriële schaal plastic afval te recycleren tot nieuwe kunststoffen kan verandering brengen.

“Door plastic afval te verhitten tot ongeveer 850 graden Celsius komt het in een gasvormige toestand waarbij het plastic afbreekt tot op moleculair niveau,” verduidelijkt professor Henrik Thunman, hoofd van de afdeling Energieonderzoek aan Chalmers University. “Op die manier wordt het bruikbaar als grondstof voor plastic met dezelfde kwaliteit als nieuw kunststof. Dat laatste is belangrijk, want nu is gerecycleerd plastic vaak van mindere kwaliteit.”

Nieuwe plastics worden voor het overgrote deel geproduceerd uit aardolie. Die bestaat uit een hele reeks verschillende koolwaterstofketens, lange moleculen opgebouwd uit koolstof en waterstof. Door middel van distillatie scheidt men de verschillende types koolwaterstofketens. Om plastic te maken dienen deze ketens vervolgens gebroken te worden tot kleinere bouwstenen. Dat gebeurt in zogenoemde stoomkrakers in een thermochemisch proces.

Oostends bedrijf Renasci trekt de aandacht van de afvalsector

Ook een bedrijf uit Oostende wil niet-recycleerbare plastic folie omzetten in aardolie. Het Oostends bedrijf Renasci trekt de aandacht van de afvalsector over de hele wereld door niet-recycleerbaar geacht afval toch te recycleren of om te zetten in elektriciteit voor de eigen productie. Wat helemaal tot de verbeelding spreekt is dat het bedrijf de weg van het ontstaan van plasticfolie wil omkeren. Plasticfolie is ontstaan uit aardolie, Renasci maakt er opnieuw diesel, kerosine of nafta van.  

Het bedrijf maakt zich sterk dat het onrecycleerbaar geacht afval voor bijna 100 procent zal kunnen recycleren. Het bedrijf wil per jaar tot 120.000 ton afval verwerken. Op zich is dat niet zo veel, maar het is pionierswerk door de manier waarop Renasci dit doet.

De omgekeerde wereld

Onrecycleerbare plasticfolie is afval waar niemand goed weg mee weet. Tot vier jaar geleden werd het naar China gebracht, tot dat land niet langer de afvalbelt van de wereld wou zijn. Het wordt meestal verbrand, wat slecht is voor het milieu. "De module die niet recycleerbaar plasticfolie toch zal recycleren, is het kroonjuweel van onze vijf installaties", zegt Bruno Clemens van Renasci. Volgens Clemens proberen verschillende spelers dit, maar raakten ze voorlopig niet verder dan laboratoriumopstellingen.

Wat Renasci zal doen, lijkt wel op het kraken van een code: "Wij zullen de moleculaire ketens van de plasticfolie breken, en door een petrochemisch procédé terugbrengen tot het materiaal waaruit het is ontstaan. De diesel, nafta en kerosine die we bekomen, kan als schonere brandstof worden gebruikt of kan het vertrekpunt zijn om nieuwe kunststof te maken. Tijdens de persvoorstelling vanochtend mocht niet overal worden gefilmd. Er is dus enige angst voor het bekend raken van bedrijfsgeheimen. 

Nieuwe jobs

De verwachtingen zijn duidelijk hooggespannen. Nieuwe technologieën en bedrijven zorgen voor nieuwe jobs en zijn op zoek naar nieuwe medewerkers. 

Ben je op zoek naar een nieuwe of eerste job? 

Bekijk dan zeker onze vacaturepagina of stuur ons je cv naar info@oxida.be